Black Friday: 27 Kasım'dan itibaren %50 indirimBlack Friday: şimdi %50 indirim

00:00:00 Fırsatı yakala
Sketchar
Üzerinde boş bir kâğıt ve kurşun kalem olan açık renkli ahşap bir masa

Sketchar uzun okuma · 10 dakika · her şeye dokunun

Artırılmış gerçekliğin tarihi

1806'da bir kâğıdın üzerindeki prizmadan elinizdeki telefona. Kaydırın, katmanları değiştirin, üzerine çizin.

Kısa cevapla başlayın

Telefonu kâğıdın üzerinde gezdirin: Sketchar taslağı böyle gösterir

Kısa cevap

Artırılmış gerçeklik nedir?

Önce tanım, ardından dokunabileceğiniz iki yüzyıllık tarih.

Artırılmış gerçeklik (AR), gerçek dünyaya bakışınıza bilgisayarla üretilmiş görüntüler ekleyen bir teknolojidir. Görüntüler canlıdır ve yerlerine sabitlenir, böylece sanal katman sahnenin bir parçası gibi görünür.

AR'ın üç işareti

Bu üç parçalı test, Ronald Azuma'nın 1997 tarihli derlemesinden gelir ve bugün hâlâ standart tanımdır. Sanal gerçeklik dünyanın yerini alır; artırılmış gerçeklik ise onu korur ve ona ekleme yapar. Çalışan bir teknoloji olarak AR, Ivan Sutherland'in başa takılan ekranının gerçek bir odanın üzerine ilk kez bilgisayar grafiği çizdiği 1968'e dayanır. Adı daha gençtir: “Augmented reality” (artırılmış gerçeklik) terimini 1990'da Boeing'de Tom Caudell ortaya attı.

  1. Gerçek ve sanal bir aradaGerçek dünyayı görmeye devam edersiniz. Sanal katman onun üzerine eklenir.
  2. Gerçek zamanlı etkileşimGörüntü, siz hareket ettikçe fark edilir bir gecikme olmadan tepki verir.
  3. 3B olarak konumlanırSanal nesneler gerçek yerlere, yüzeylere ve eşyalara sabit kalır.
Sanatçının koltuğundan görülen bir masa: uzakta bir natürmort, boş bir kâğıdın hemen üzerinde asılı duran pirinç çerçeveli camera lucida prizması Sanatçının önünde Prizmada: kâğıdın üzerinde sahne Kâğıtta: yalnızca sizin çiziminiz

1806Londra

İlk katman camdan yapılmıştı

Bilgisayarlardan çok önce sanatçılar, AR'ın bugün bize verdiği şeyi istiyordu: gerçek dünyanın üzerine yerleşen bir görüntü.

Prizmaya bakın: natürmort kâğıdın üzerinde duruyor ve içindeki el sizinkini tekrarlıyor. Çizgileri takip edin. Kâğıdın kendisinde yalnızca sizin çizdiğiniz var. İllüstrasyonlar bu sayfa için hazırlandı.

1806'da İngiliz bilim insanı William Hyde Wollaston camera lucida'nın patentini aldı: bir çubuğa takılı, dört yüzlü küçük bir prizma. Kenarından aşağı baktığınızda iki şeyi aynı anda görürsünüz: önünüzdeki sahneyi ve elinizin altındaki kâğıdı. Geriye yalnızca çizgileri takip etmek kalır.

Hiçbir şey yansıtılmaz. Görüntü yalnızca sanatçının gözünde vardır; bu yüzden cihazın karanlık bir odaya ihtiyacı yoktur ve cebe sığar. Gökbilimci John Herschel onunla manzara eskizleri yaptı. Henry Fox Talbot ise camera lucida ile yaptığı çizimlerden o kadar memnun değildi ki doğanın kendini çizmesini sağlamaya koyuldu ve sonunda fotoğrafı icat etti.

Eşyaların arasında soluk, yansıyan bir figürün durduğu Viktorya dönemi tiyatro sahnesi

1862Londra

Gerçek bir sahnede yürüyen hayalet

Bir cam levha, gizlenmiş bir oyuncu ve bir lamba: bilet alan seyirciye gösterilen ilk artırılmış sahne.

Lamba %70
Lambayı açıp kısın: hayalet, aydınlatılmış bir oyuncunun yansımasından ibaret. İllüstrasyon bu sayfa için hazırlandı.

24 Aralık 1862'de Londra'daki Royal Polytechnic Institution, Charles Dickens'ın “The Haunted Man” adlı eserinden bir sahne sahneledi. Canlı oyuncuların arasında soluk bir figür belirdi, eşyaların içinden geçti ve kayboldu. Bu etki Pepper'ın hayaleti olarak tanındı.

Fikir mühendis Henry Dircks'e aitti; onu sahnede işler hâle getiren ve adını veren ise öğretim görevlisi John Henry Pepper oldu. Oyuncularla seyirci arasına açılı büyük bir cam levha yerleştirilmişti. Sahnenin altına gizlenmiş bir oyuncu güçlü bir lambayla aydınlatılıyor, cam da bu figürü sahneye yansıtıyordu. Lambayı kısınca hayalet kaybolur.

1900Dublin

Hedefin üzerinde süzülen bir işaret

Bir sonraki katman nişan optiğinden geldi: başınızı oynattığınızda bile hedefte kalan parlak bir işaret.

Bir savaş uçağı kokpitinden görünüm: mavi gökyüzü, aşağıda bulutlar ve ileride bir uçak, nişangâhın camının ardından
Nişan işareti hedefte kalıyor
Başınızı oynatmak için imleci hareket ettirin veya sürükleyin. Cama boyanmış işaret uçaktan kayar; yansıyan işaret ise üzerinde kalır. İllüstrasyon bu sayfa için hazırlandı.

1900'de Dublinli teleskop üreticisi Howard Grubb refleks nişangâhın patentini aldı. Aydınlatılmış bir nişan işareti açılı bir camda yansıtılır ve sonsuza odaklanır; böylece nişan aldığınız şeyin üzerinde, uzakta asılı duruyormuş gibi görünür.

İkinci Dünya Savaşı'na gelindiğinde refleks nişangâhlar savaş uçaklarında standart hâle gelmişti. Mühendisler daha sonra aynı cama hızı, irtifayı ve ufku eklediler ve nişangâh head-up ekrana dönüştü. İlk uçuşunu 1958'de yapan İngiliz Blackburn Buccaneer, bu ekranla donatılan ilk uçaklardan biriydi. Bu, kimse AR adını koymadan onlarca yıl önce gerçek dünyanın üzerine çizilmiş bilgiydi.

Tavandan mekanik bir kolun sarktığı 1960'lardan bir bilgisayar laboratuvarı

1968Cambridge, Massachusetts

İlk başlık odaya bir küp çiziyor

Tarihçilerin çoğu, artırılmış gerçekliğin icat edildiğini söylerken bu anı kasteder.

İmleci hareket ettirin veya sürükleyin: bakışınız dönerken küp odada sabit kalır. Tel kafes, 1968'de olduğu gibi canlı çiziliyor. Arka plan illüstrasyonu bu sayfa için hazırlandı.

1968'de Ivan Sutherland ve öğrencisi Bob Sproull, Harvard'da başa takılan bir ekran gösterdiler. Takan kişinin şakaklarının yanında iki küçük katot ışınlı tüp duruyordu ve yarı gümüşlenmiş aynalar onların görüntüsünü gerçek laboratuvarın üzerine bindiriyordu: havada süzülen bir tel kafes küp.

İşin anahtarı takipti. Tavandan sarkan mekanik bir kol, başın nereye baktığını ölçüyor ve küpü buna göre yeniden çiziyordu; böylece kullanıcı etrafına bakınırken küp yerinde kalıyordu. Kullanıcının başının üzerinde asılı duran bu kol, Demokles'in Kılıcı lakabını kazandı. Sutherland üç yıl önce bu hedefi “The Ultimate Display” adlı bir denemede tarif etmişti.

1990Seattle

Fikir adını alıyor

Yirmi yıl boyunca bu teknolojinin ortak bir adı yoktu. Onu bir uçak fabrikası verdi.

Atölye masasında kontrplak bir montaj panosu
Düğmeye basın: başlık, sonraki kablonun nereye gideceğini gösterir. Bu sayfa için hazırlanan bir illüstrasyon üzerinde şema.

1990'da Boeing araştırmacısı Tom Caudell, David Mizell ile birlikte 777 için kablo demetlerini kurmanın daha iyi bir yolunu arıyordu. İşçiler her kabloyu kâğıt şemalara bakarak büyük panolar üzerine diziyordu. Caudell, bir sonraki kablonun yolunu doğrudan panonun üzerine çizen, içi görülebilen bir başlık önerdi ve bu yaklaşıma augmented reality, yani artırılmış gerçeklik adını verdi. Terim ilk kez 1992'de yayımladıkları makalede basıldı.

Sonraki on yıl bu adı bir alana dönüştürdü. 1992'de Louis Rosenberg, ABD Hava Kuvvetleri'ne ait bir laboratuvarda erken bir etkileşimli AR sistemi olan Virtual Fixtures'ı geliştirdi. 1993'te Columbia Üniversitesi'nden bir ekip, kullanıcısına lazer yazıcı bakımında rehberlik eden KARMA adlı bir başlığı tanıttı. 1997'de Ronald Azuma, bu sayfanın başında aktarılan üç parçalı tanımı yayımladı.

Yayın kamerasından görülen, oyuncuların dizildiği bir Amerikan futbolu sahası

1998Baltimore

Sahada olmayan sarı bir çizgi

Milyonlarca insan artırılmış gerçekliği ilk kez, bir adı olduğunu bilmeden gördü.

Kaydırdıkça çizgi hareket eder; kendiniz yerleştirmek için kaydırıcıyı sürükleyin. Oyuncular çizginin önünde kalır, çünkü yalnızca çimin renkleri yeniden boyanır. İllüstrasyon bu sayfa için hazırlandı.

27 Eylül 1998'de ESPN, Cincinnati Bengals ile Baltimore Ravens arasındaki maçı yeni bir şeyle yayınladı: sahanın üzerine boyanmış sarı bir first-down çizgisi. Çizgi aslında orada değildi. Sportvision'ın 1st & Ten sistemi onu canlı görüntünün içine çiziyordu.

İşin püf noktası, oyuncuların çizginin altından değil, üzerinden koşmasıdır. Sistem iki renk paleti tutar: sarıya boyanan çim yeşilleri ile asla boyanmayan forma ve ten renkleri. İlk başta bunun için bir kamyon dolusu ekipman ve dört kişilik bir ekip gerekiyordu; maç başına maliyeti 25.000–30.000 dolardı.

1999Seattle

Basılı bir kare çapaya dönüşüyor

Sanal bir nesneyi yerleştirmek için bilgisayarın kameranın tam olarak nerede olduğunu bilmesi gerekir. Bunu siyah bir kare çözdü.

Pencere kenarında, açıdan görülen ahşap bir masa
Kartı masada sürükleyin, kaydırıcıyla döndürün, sonra üzerini kapatın. İllüstrasyon bu sayfa için hazırlandı.

1999'da Washington Üniversitesi HIT Lab'de Mark Billinghurst ile çalışan Hirokazu Kato, ARToolKit'i tanıttı. Bu yazılım sıradan bir kameranın basılı, siyah kare bir işaretçiyi bulmasını ve ona göre kendi konumunu saniyede defalarca hesaplamasını sağlıyordu.

Yazılım işaretçinin nerede olduğunu bildiğinde, üzerinde duran bir 3B nesne çizebilir. Kartı hareket ettirin ya da döndürün, nesne onu takip eder. İşaretçinin üzerini kapatın, nesne kaybolur. ARToolKit daha sonra açık kaynak olarak yayımlandı ve bir kuşak AR projesinin çıkış noktası oldu; bunların arasında 2000'de yapılan, Quake oyununun açık hava sürümü ARQuake de vardı.

Gün ışığında bir Avrupa şehrinde sokak

2008Salzburg · Amsterdam

AR cebe giriyor

Kamerası, GPS'i ve pusulası olan bir telefon nihayet başlıkların yaptığını yapabiliyordu: bilgiyi ait olduğu yerde göstermek.

Telefonu sokak boyunca gezdirin: etiketler yalnızca onun ekranında var. İllüstrasyon bu sayfa için hazırlandı.

Ekim 2008'de Avusturyalı Mobilizy şirketi, ilk Android telefon olan T-Mobile G1 için Wikitude'u yayımladı. Kamerayı bir sokağa doğrulttuğunuzda, yakındaki yerlerin etiketleri görüntünün üzerinde beliriyordu. Haziran 2009'da Amsterdam'dan Layar, aynı fikre dayanan bir “AR tarayıcısı” ile onu izledi.

Sonraki yıllar deneylerle doluydu. Esquire, Aralık 2009'da AR'lı bir sayı bastı. Google, Nisan 2012'de Project Glass'ı tanıttı ve Explorer Edition'ı 2013'ten program Ocak 2015'te kapanana kadar 1.500 dolara sattı. 2013'te IKEA, insanların kataloğundaki mobilyaları kendi odalarına yerleştirmesine olanak tanıdı.

2016Redmond

Bir başlık hologramları odaya sabitliyor

Odanın haritasını kendi başına çıkaran ve sanal nesneleri tam bıraktığınız yerde tutan ilk bağımsız başlık.

Kanepesi ve büyük bir penceresi olan aydınlık bir oturma odası
Hologramlar
Menüden hologramları açıp kapatın ve odada sürükleyin: her biri bıraktığınız yerde kalır. İllüstrasyon bu sayfa için hazırlandı.

Microsoft, HoloLens'i 21 Ocak 2015'te tanıttı ve Development Edition'ı 30 Mart 2016'da 3.000 dolara göndermeye başladı. Telefona, bilgisayara ya da işaretçiye ihtiyaç duymaz. Kameraları ve derinlik sensörü odayı tarar, haritasını çıkarır ve hologramları gerçek yerlere sabitler: bir duvara bir pencere bırakın, uzaklaşın, geri gelin; hâlâ oradadır. Microsoft onu ilk tamamen kablosuz holografik bilgisayar olarak tanımladı.

Temmuz 2017'de Sketchar HoloLens'e geldi. Taslak duvarda ya da önünüzdeki kâğıdın üzerinde asılı durur ve iki eliniz de çizmek için serbest kalır. Başlıklar o zamandan beri aynı yolu izliyor: Apple Vision Pro 2 Şubat 2024'te 3.499 dolara satışa çıktı, Meta ise Eylül 2025'te Ray-Ban Display gözlüklerini 799 dolara satmaya başladı. Yön, Sutherland'in 1968'de belirlediği yön: bir dikdörtgenin içinde değil, dünyanın içinde yaşayan grafikler.

HoloLens'te Sketchar: blogumuzdaki hikâye

2016Dünya çapında

AR herkesin denediği bir şey oluyor

İki uygulama, bir laboratuvar teknolojisini gündelik bir alışkanlığa dönüştürdü.

130mn

Pokémon GO'nun ilk ayında, Temmuz 2016'da indirilme sayısı

500mn

Eylül 2016'ya, çıkışından iki ay sonrasına kadar indirilme

1mr

Temmuz 2019'a kadar indirilme

15 Eylül 2015'te Snapchat, Lenses'ı başlattı: yüz hatlarınızı izleyen ve canlı olarak yeniden çizen yüz filtreleri. Sanal bir maske takmak, insanların her gün yaptığı bir şey oldu.

6 Temmuz 2016'da Niantic Pokémon GO'yu yayımladı. Oyuncular, haritada ve kamera aracılığıyla gösterilen yaratıkları bulmak için gerçek sokaklarda yürüdü. Oyun ilk ayında 130 milyon kez indirildi, aynı ayda 206,5 milyon dolar kazandı ve “artırılmış gerçeklik” ifadesini herkesin bildiği bir söz hâline getirdi.

Üzerinde bir kâğıt olan ahşap bir masa

2016–2017Vilnius

Kâğıdın kendisi çapa oluyor

ARKit daha ortada yokken Sketchar, bir kameraya boş bir kâğıdı tutmayı öğretti.

Kâğıdı sürükleyip döndürün, sonra iki takip yöntemi arasında geçiş yapın. İllüstrasyon bu sayfa için hazırlandı.

Boş beyaz bir kâğıt, bir kameranın tutunabileceği en zor şeydir. Dokusu yoktur ve üzerinde çizen el çoğunu kapatır. Sketchar ekibi bu sorunu ARKit'in duyurulmasından bir yıl önce, 2016'da ele aldı ve 2016–2017'de işaretçisiz takibi geliştirdi. Basılı işaretçi yok, yalnızca beyaz bir kâğıt var: kamera onun perspektifini ve telefona göre nasıl döndüğünü hesaplar.

Bu, ARKit'in sonradan getireceği fikir değildir. ARKit bir görüntüyü odaya sabitler; Sketchar ise sanal taslağı kâğıdın kendisine yapıştırır. Kâğıdı kaldırın, döndürün, aynı anda telefonu oynatın: eliniz kâğıdın çoğunu kapatsa bile çizgiler olmaları gereken yerde kalır. Kullanıcılara iki adımda ulaştı: Nisan 2017'deki ilk genel sürüm, temel olarak hâlâ elle çizilmiş birkaç daire istiyordu; Mayıs 2019'daki Sketchar 5.0 ise kâğıttan başka hiçbir şeye ihtiyaç duymuyor. Yöntem, 11,030,754 B2 numaralı ABD patentiyle korunuyor. 2018'in sonunda Huawei, Sketchar ile stratejik bir ortaklık duyurdu.

Sketchar'ın takibi nasıl çalışır

2017Cupertino · Mountain View

Telefonlar yüzeyleri görmeyi öğreniyor

Artık işaretçilere gerek kalmamıştı. Telefonun kendisi odayı anlamaya başladı.

Taranmaya hazır aynı ahşap masa
Taramak için masanın üzerinde gezinin. Yüzey bulunduğunda nesne yerleştirmek için dokunun. İllüstrasyon bu sayfa için hazırlandı.

Apple, ARKit'i 5 Haziran 2017'de duyurdu ve 19 Eylül'de iOS 11 ile birlikte sundu. Google, ARCore'un ön izlemesini 29 Ağustos 2017'de yayımladı ve 1.0 sürümünü Şubat 2018'de yaklaşık 100 milyon Android telefon için çıkardı.

İkisi de aynı işi yapar. Telefon, siz hareket ettikçe görüntüdeki belirgin noktaların nasıl kaydığını izler, bunu hareket sensörleriyle birleştirir ve nerede olduğunu hesaplar. Ardından zemin ya da masa gibi düz yüzeyleri bulur ve üzerlerine sanal nesneleri doğru boyutta yerleştirebilir. Bugün AR uygulamalarının çoğunun, kâğıda çizim de dahil, arkasındaki teknoloji budur.

Yukarıdan görülen, üzerinde boş bir kâğıt olan masa Kurşun kalem tutan bir el
Kâğıdın üzerinde bir tutucuya takılı telefon
Telefon ekranında: basit bir kedi çiziminin mavi kılavuz çizgileri

2012San Francisco

AR çizim: katman kâğıda geri dönüyor

Şablon yalnızca telefonun ekranında var. Telefona bakarak eli kâğıdın üzerinde yönlendirin ya da doğrudan telefona çizin. İllüstrasyonlar bu sayfa için hazırlandı.

Sketchar

Hikâye, bir prizmanın içinden çizgileri takip eden sanatçılarla başladı. Şimdi aynı kâğıda, bu kez bir telefon aracılığıyla geri dönüyor.

AR çizim, içinde bilgisayar olan bir camera lucida gibi çalışır. Bir resim seçersiniz, telefonunuzu bir kâğıda doğrultursunuz ve ekranınızda çizgiler kâğıdın üzerinde belirir. Sketchar kâğıdın kendisini izler, bu yüzden elinizi, telefonu ya da kâğıdı oynattığınızda çizgiler yerinde kalır. Onları gerçek bir kurşun kalemle takip edersiniz ve elinizde gerçek bir çizim kalır.

Yukarıda deneyin: telefona bakın, eli yönlendirin, sonra şablonu kapatın ve size ait olana bakın.

Mavi tişörtlü Sketchar ekibi, Dongguan'daki AWE fuarında, 2017

Sketchar'ın kurucusu AR çizim fikrini 2012'de buldu ve ilk AR çizim uygulamasını 2016'da başlattı

Haziran 2012'de, daha sonra Sketchar'ı kuracak olan Andrey Drobitko bir arkadaşıyla San Francisco'da yürürken aklına bir fikir geldi: bir çizimin sanal çizgilerini, telefon kamerasıyla görerek gerçek bir yüzey üzerinde takip etmek. İlk prototip 22 Haziran 2012'de test edildi.

O dönemin telefonları AR'ı henüz yeterince iyi çalıştıramıyordu, bu yüzden uygulamanın geliştirilmesine Ağustos 2016'da başlandı. 30 Aralık 2016'da ilk AR çizim uygulaması Sketchar, Product Hunt'ta yayına girdi ve 5.000'den fazla kişi erken erişim için kaydoldu. İlk iOS sürümü 17 Nisan 2017'de çıktı.

Hikâyeyi Sketchar blogunda okuyun

Okumaya devam edin

Artırılmış gerçeklik hakkında sorular

Artırılmış gerçeklik, gerçek dünyaya bakışınıza bilgisayarla üretilmiş, canlı ve yerine sabitlenmiş görüntüler ekler. Önünüzdeki odayı, sokağı ya da kâğıdı görmeye devam edersiniz; üstünde de sanal bir katman olur.

En sık Ivan Sutherland anılır. 1968'de gerçek bir odanın üzerine bilgisayar grafiği bindiren ilk başa takılan ekranı yaptı. “Augmented reality” (artırılmış gerçeklik) terimi daha sonra geldi: 1990'da Boeing'de Tom Caudell ortaya attı.

Çalışan bir teknoloji olarak 1968'de. Adı 1990'dan, standart tanımı ise 1997'den gelir. Camera lucida (1806) ve Pepper'ın hayaleti (1862) gibi optik öncüller çok daha eskidir.

Ivan Sutherland'in 1968 tarihli başa takılan ekranı. Kullanıcının başının üzerinde asılı duran takip kolu nedeniyle Demokles'in Kılıcı lakabını aldı.

Sanal gerçeklik, gördüğünüzün yerine bilgisayarla üretilmiş bir dünya koyar. Artırılmış gerçeklik ise gerçek dünyayı görüş alanınızda tutar ve ona ekleme yapar.

Telefon, kamera görüntüsünden ve hareket sensörlerinden kendi konumunu hesaplar, düz yüzeyleri bulur ve sanal nesneleri siz hareket ettikçe bu yüzeylere sabit kalacak şekilde çizer.

AR çizim, bir resmin çizgilerini telefon kamerası aracılığıyla kâğıdınızın üzerinde gösterir; siz de onları gerçek bir kurşun kalemle takip edersiniz. Camera lucida'nın modern hâlidir.

Sketchar'ın fikri, kurucusu Andrey Drobitko'nun aklına Haziran 2012'de San Francisco'da geldi; ilk prototip 22 Haziran 2012'de test edildi.

Sketchar. 30 Aralık 2016'da Product Hunt'ta yayına girdi, ilk iOS sürümü ise 17 Nisan 2017'de çıktı.

Basılı ya da çizilmiş işaretçiye ihtiyaç duymayan takiptir: kamera boş kâğıdın kendisini tanır ve hem kâğıt hem telefon hareket etse bile sanal çizimi ona yapışık tutar. Sketchar ekibi bunu ARKit duyurulmadan önce, 2016–2017'de geliştirdi, Mayıs 2019'da 5.0 sürümüyle tüm kullanıcılara sundu ve yöntem için 11,030,754 B2 numaralı ABD patentine sahip.

Bu uzun okumayı paylaş

Black Friday: 27 Kasım'dan itibaren %50 indirimBlack Friday: şimdi %50 indirim

00:00:00 Fırsatı yakala