Vẽ AR có phải là gian lận không? Nhìn lại 5 thế kỷ của các công cụ đồ hình
Đồ theo camera điện thoại là công cụ mới nhất trong năm thế kỷ dụng cụ của các họa sĩ. Nó dạy gì, không dạy gì, và cách dùng sao cho cuối cùng cậu vẽ được bằng tay không.

Chúng mình xây dựng Sketchar xoay quanh một quan sát: phần khó của việc học vẽ không phải là bàn tay, mà là đôi mắt. Tô theo giúp bạn có ngay một hình đúng trên giấy từ ngày đầu tiên, nên bạn sẽ muốn tiếp tục. Chuyện đó có phải gian lận hay không còn tùy bạn tuyên bố gì sau đó và dùng bản tô vào việc gì. Một đường viền tô lại rồi nộp như bài vẽ quan sát là nói dối. Cũng đường viền ấy, nếu dùng để học xem xương hàm nằm ở đâu dưới tai, thì là một bài nghiên cứu.
Công cụ mới nhất trong danh sách này mới chỉ mười bốn tuổi. Vẽ AR hiện đại trên điện thoại, nơi camera hiển thị bản phác của bạn lên tờ giấy và bạn tô theo bằng bút chì thật, đã được phát minh vào năm 2012 bởi nhà sáng lập của Sketchar, Andrey Drobitko, hay còn gọi là Adno. Mọi thứ được gọi là «vẽ AR» trên di động ngày nay đều bắt nguồn từ ý tưởng đó.
Câu trả lời ngắn gọn
Không. Vẽ AR là tô theo với một chiếc bàn light table xịn hơn. Điện thoại đặt một hình ảnh mờ lên giấy của bạn; tay bạn vẫn cầm bút chì, tự quyết định lực tay và tự tạo nên nét vẽ. Nó thôi dạy bạn ngay khi bạn chỉ bám theo đường viền mà không nhìn xem nó mô tả cái gì. Nó bắt đầu dạy bạn khi bạn giảm dần độ mờ theo thời gian và vẽ lượt cuối bằng tay không.


Không ai bỏ vẽ vì tay yếu. Họ bỏ vì chẳng thứ gì mình làm ra trông đúng, và tia lửa tắt trước khi kỹ năng kịp đến. Hãy giữ tia lửa trước đã. Kỹ năng rất kiên nhẫn và sẽ chờ bạn; tia lửa thì không.
Những công cụ nghệ sĩ luôn dùng
Thế hệ nghệ sĩ nào cũng có một thiết bị để đưa cảnh vật lên bề mặt phẳng cho chính xác.
Lưới ô. Từ những năm 1400, nghệ sĩ nhìn qua một tấm lưới chỉ có khung và chép cảnh vật từng ô vuông một.
Camera obscura. Một chiếc hộp tối có lỗ nhỏ chiếu thế giới bên ngoài lên tờ giấy. Họa sĩ đã dùng nó ít nhất từ những năm 1500.
Camera lucida. Được cấp bằng sáng chế đầu những năm 1800, là một lăng kính gắn trên cán, cho thấy cùng lúc chủ thể và tờ giấy.
Máy chiếu và hộp đèn. Suốt những năm 1900, họa sĩ minh họa, nhà làm hoạt hình và họa sĩ tranh tường chiếu slide lên tường hoặc đặt giấy can lên mặt kính có đèn.
Camera điện thoại. Cùng ý tưởng nhưng không cần kính. Hình ảnh lơ lửng trên giấy, di chuyển theo chiếc điện thoại trong tay bạn, và bạn vẽ xuyên qua nó.
Chúng mình đã viết riêng một bài về cách vẽ AR hoạt động. Điều quan trọng ở đây là điện thoại chỉ là cái tên mới nhất trong một danh sách cũ, chứ không phải một cú đứt gãy.

Tô theo dạy được gì và không dạy được gì
Tô theo có dạy:
Tỷ lệ. Tay bạn học được mũi dài bao nhiêu so với mắt. Hầu hết người mới đặt mắt quá cao; tô theo sửa lỗi đó rất nhanh.
Sự tự tin khi vẽ nét. Một nét tô có thể đi một mạch, vì bạn biết nó kết thúc ở đâu.
Thứ tự dựng hình. Nếu bài học vẽ đầu thành hình quả trứng trước rồi mới đến các chi tiết, bạn sẽ thấm được trình tự đó.

Trường Trung học Phổ thông PingBei Quốc gia ở Đài Loan dùng Sketchar trong các lớp mỹ thuật
Tô theo không dạy:
Quan sát. Bám theo đường nét mà không nhìn vật mẫu thì bạn chẳng học được gì về hình khối.
Lựa chọn. Một đường viền hoàn chỉnh đã quyết định sẵn cái gì giữ lại và cái gì bỏ đi. Quyết định đó chiếm phần lớn việc vẽ.
Chữa lỗi. Vẽ tay không là một chuỗi những lần chỉnh nhỏ. Tô theo bỏ qua hết.

Cách dùng tô AR để thực sự học được
Năm cách biến chiếc light table thành một người thầy.
Dùng bậc thang độ mờ. Vẽ một chủ thể một lần với độ mờ tối đa. Hạ lớp phủ xuống khoảng một nửa cho lần thứ hai. Đến lần thứ tư hoặc thứ năm, nó chỉ còn là cái bóng mờ bạn liếc qua khi bí.
Tô một lần, rồi vẽ lại bằng tay không. Đặt một tờ sạch cạnh tờ đã tô và vẽ lại cùng chủ thể đó từ bản gốc. So sánh hai bản.
Dùng bài học từng bước, đừng chỉ dùng đường viền. Một bài học cho thấy cách dựng hình – cái hộp, đường trục giữa, vị trí các chi tiết – dạy bạn cách suy luận. Một đường viền chỉ dạy đáp án. Sketchar có hơn 1.000 mẫu và bài học; hãy chọn những bài có nhiều giai đoạn.
Chỉ giữ phần tô cho các đường dựng hình. Tô các khối lớn và các đường trục, tắt lớp phủ đi, rồi tự vẽ đường bao, chi tiết và đổ bóng.
So sánh. Chụp ảnh bản vẽ tay không của bạn, đặt chồng lên vật mẫu trong ứng dụng và xem nó lệch ở đâu.
Khi nào thì là gian lận
Các cuộc thi và lớp học cấm nó. Nếu luật ghi "vẽ từ quan sát" hoặc "không dùng công cụ hỗ trợ", lớp phủ là vi phạm, giống như máy chiếu hay lưới ô vậy.
Đem bản tô ra giả làm bài vẽ quan sát. Tô một bức ảnh rồi trình bày như bài vẽ người mẫu thật là làm sai lệch trình độ của bạn, và nếu ảnh là của người khác thì còn là lấy tác phẩm của họ. Hãy nói rõ bạn đã làm nó thế nào. Không ai chê một họa sĩ tranh tường vì bức tường bắt đầu từ một hình chiếu – chúng mình nói thẳng điều đó ngay từ ngày đầu.
Còn lại – học, luyện tập, trang trí tường, vẽ cùng con bạn – đều là vẽ với một công cụ.

Câu hỏi thường gặp
Họa sĩ chuyên nghiệp có tô theo không?
Nhiều người có. Họa sĩ minh họa tô ảnh và bản phác nhỏ của chính mình, nhà làm hoạt hình tô lên các bản nháp thô, họa sĩ tranh tường chiếu hình lên tường. Thói quen của dân chuyên nghiệp là tô phần dựng hình của chính mình, rồi hoàn thiện bằng mắt.
Liệu mình có bao giờ vẽ được mà không cần nó không?
Có, nếu bạn giảm độ mờ và vẽ lại bằng tay không như mô tả ở trên. Người chỉ tô ở độ mờ tối đa sẽ vẫn phụ thuộc; người dùng nó như giàn giáo sẽ bỏ nó sau vài tuần.
Có phù hợp với trẻ em không?
Có. Trẻ có ngay một hình lớn, hoàn chỉnh ngay lần đầu, và đó là điều giữ các bé tiếp tục vẽ. Sketchar được dùng trong trường học, và giáo viên được dùng miễn phí.
Tải về miễn phí. Để thử bậc thang độ mờ trên bàn của chính bạn, dùng thử trong Sketchar.

